Arredor do Carballiño

Memorias da Coresma, o reverso do Entroido
Na metade do século XX o Nacionalcatolicismo manifestábase con todo o seu énfase da Coresma, esa corentena que comeza o Mércores de Cinza e remata na Pascoa Frorida: días de loito, vixilia, de xaxún e Exercicios Espirituais...

AS TRADICIÓNS DO ENTROIDO DO CARBALLIÑO
Lembranzas dun neno da metade do século XX e do tempo do Entroido no Carballiño. Días celebrados en salas e pola rúa, coa concurrencia dos ´felos´, tratantes montados a cabalo co seu traxe e o sombreiro cuberto de cintas de cores e espelliños

UNHA ABRAIANTE XOIA DA ARQUEOLOXÍA: A ARRECADA DE OURO DO IRIXO
Unha das pezas atractivas da Arqueoloxía Galega é a errecada atopada no 1905 no castro de Cardededo do Irixo. Delicado traballo en filigrana, repartido en dúas parte: a penanular que pinza na orella e a trianguar. Denótanse as influencias orientais

A CASA CONSISTORIAL DO CARBALLIÑO, PROTOTIPO DE INQUEDANZAS DECIMONÓNICAS
O nacemento do Concello do Carballiño parte dos principios constitucionais das Cortes de Cadiz, 1812. Axiña se prantexan a construcción do edifiicio do Concello e un novo urbanismo, proxectos revisados pola Academia de S. Fernando de Madrid

A NOVAS REVISIÓNS MÁIS “ CASTROS” NAS TERRAS DO CARBALLIÑO
No 1930 o Seminario de Estudos Galegos publicou o ´catálogo dos Castros do Carballiño´. Proposta que abre a un traballo susceptible de novas actualizacións. Iso é o que se propón no abreviado complemento que segue, sumando criterios persoais

O CATÁLOGO DOS CASTROS DO CARBALLIÑO DO 1930... E MÁIS QUE HAI
No 1930 nos Cadernos do Seminario de Estudos Galegos e na Sección de Prehistoria publicouse o Catálogo dos Castros do Carballiño. Traballo coordenado por Cuevillas e a parte de folklore por Risco. Obra pioneira que abre portas a novas revisións

LEMBRANZAS DO NADAL DE NOUTRORA NO CARBALLIÑO
Repaso dalgunhas tradicións do tempo do Nadal no Carballiño: oBelén e a Árbore, a cea familiar da Noiteboa, a Misa do Galo , o ´Día das Pegotas´, a Noite do San Silvestre...os vilanicos da véspera dos Magos...e sempre presentes os ausentes

O RELOXO DA CONSISTORIAL DO CARBALLIÑO E O SEU XENIAL AUTOR
Galiza é terra de grandes reloxeiros, como Ramón Antonio Iglesias Abelleira, compostelán formado en Londres, Neuchatel e Madrid, establecido na Coruña, Arredor de 1860 autor do reloxio da Consistorial do Carballiño. Arqueoloxía industrial por facer

A VERACRUZ DO CARBALLIÑO: LECCIÓN DE PEDRAS, ARTE DOS CANTEIROS E DA HISTORIA DA ARQUITECTURA
Apuntes sobre a construcción do templo da Veracruz do Carballiño: dende 1943 en que se inicia o proxecto ate 1961 cando morre o párroco promotor. Monumento, representativo das inquedanzas modernistas, simbolistas e galeguistas da xeración ´Nós´

PEPE PRADA, UN PREMIO Á CREATIVIDADE, Á CONSTANCIA E Á DIGNIADE NA CULTURA
Pepe Prada é un procurador do Carballiño e de pura cerna, dedicado a cultivar e espallar valores da identidade galega, carballiñesa,os que se circunscriben na cultura . Traballo de constancia, en silencio, de entrega, que nada pide e nada debe, LIBRE

A DEVOCIÓN AOS SANTOS MARTIÑOS, CELEBRADOS CON MAGOSTOS EN GALICIA
Cada 11 de Novembro na vella Gallaecia (Bracarense, Asturicense,Lucense) celebrase aos santos Martiños, ao de Dume e ao de Tours que remata solapando ao primeiro. Día no que culminan as fogueiras dos Magostos coas castañas asadas. Tempo de matanzas

TEMPO DE SANTOS, DEFUNTOS E MAGOSTOS NO CARBALLIÑO DO MEU TEMPO
Crítica da imposición de versións anglosaxonas contemporáneas de tradición celta irlandesas de Novembro, como o Samahaim e a amereicana de Halloweem, cando en Galiza os ritos do lume, das sementes, son máis abondantes e baixo o nome de Magostos

A FONTE DE FLORES, ABRINDO AO CARBALLIÑO
No 1890 como campa no seu coroamento consrtuíuse a Fonte de Flores, nese barrio do Carballiño, coa ansia de dar servizo a unha vila de feira de sona. Deseño do xefe de Obras Públicas de Ourense Leopoldo Varela e dunha cuadrilla de canteiros da vila

UN EXEMPLO DE DESTRUCCIÓN CULTURAL : A IGREXA DE SAN PAIO DE LOEDA,PIÑOR DE CEA
Loeda é unha parroquia situada no Camiño Mozárabe a Compostela, ao que asoma o seu vello templo parroquial: aberto, desamparado, co tellado derrubado e os santos aínda nos seus retabos. Motivo pra facer unha chamada urxente que implica a todos

A PARROQUIA DE LAUREIRO, NO IRIXO, E O ARQUITECTO NEOCLÁSICO LOYS MONTEAGUDO
Estudosos identifican o lugar de Alen, na parroquia de Santa Mariña de Loureiro, Irixo, como o do nacemento do arquitecto neoclásico Loys Monteagudo. Parte dunha familia de constructores, bolseiro en Roma, distinguido pola Academia de San Fernando...

MACHADOS DE “TOPE” DA IDADE DO BRONCE ATOPADOS NO MONTE DE MESEGO
Iniciados os anos sesenta, a un tempo que se finalizaba a construción da Residencia do Carballiño e a súa gran escalinata, nas inmediatas obras dun chalet atopáronse dous machados ´de tope´ de finais da Idade do Bronce, aprox. 700 a.C.

A AUGA E AS FONTE DO CARBALLIÑO
O Carballiño é terra de boas augas, tamén miñeiro medicinais, balneario. Mostrario pois de diversas tipoloxías para dar servicio ao camiñante: dende minas, a arquetas e xa as máis elaboradas e monumentais , decorando prazas e chalets

VESTIXIOS DE SEPULTURAS DA PRIMEIRA IDADE DOS METAIS NO PARQUE DO CARBALLIÑO
Os Cadernos de Estudos Galegos de 1958 da man de Chamoso Lamas dan noticia dun achado casual ao afondar nos alicerces para un chalet no Parque do Carballiño. Trátase de estructuras para seputuras planas e cerámica da primeira etapa da metalurxia

NOTICIA SOBRE RESTOS ROMANOS NO PATIO TRASEIRO DO GRUPO ESCOLAR DO CARBALLIÑO
Recollemos esta noticia ofrecida por Cuevillas no Boletín da Real Academia Galega de 1927. Proba dun enclave posiblemente mineiro, en relación con outros vestixios do mesmo tipo nunha zona e bisbarra fondamente romanizada, de castros e minas

O PINTOR DE MARIN MANUEL TORRES NO CARBALLIÑO
Son as lembranzas dun neno arredor dun pintor que nos veráns da metade do século XX pasaba tempadas no Carballiño interpretando as súas paisaxes. Era Manuel Torres de Marín. Ao cabo dos anos, emocionado, recórdamoslle,aqueles inspiradores paseos

E ASÍ NACE “O CANTIGUEIRO DE ORCELLÓN” DE MANUEL MARIA E ALGO MAÍS...
No 1983 Manuel María entrégalle aos seus amigos da Agrupación ´Avantar´ do Carballiño o ´Cantigueiro de Orcellón´ , un feixe de poemas de varias feituras, populares e sempre amosando a súa fonda cultura e amor a unha Terra coa que se identificaba

MANUEL MARIA, O CARBALLIÑO, AS BOCARRIBEIRAS E OS RIBEIROS
Dende fins dos anos setenta o poeta chairego Manuel María manten fondos vencellos de amizade co Carballiño. Farao a través da mocidade animadora da Agrupación Cultural Avantar. Amigo de tripar a terra, como il dicía, falando do futuro de Galiza

CERTIFICADO DE AUTENTICIDADE PARA O GRAFFITI CARBALLIÑÉS DE “MUELLE´
No Carballiño e no Cruce da estrada de Ribadavia resiste un graffiti do pioneiro destes ´tags´, o madrileño Carlos Argüello que asinaba como ´Muelle´. Marca que coincide en espazo e tempo con outros do mesmo e tamén rockeiro do barrio de Campamento

A MADEIRA NAS MAIS ANTIGAS CONSTRUCCIÓNS DO CARBALLIÑO
Repaso dunha antiga arquitectura en madeira, policromada en aceite, complementando a estructura básica en pedra. Desapareida e da que apenas quedan pegadas ou documentos. Construccións que caracterizaban o entorno orixinario da feira

PASADO E TRISTEIRO FUTURO DA ESTACIÓN DO FERROCARRIL DO CARBALLIÑO
Unha das grandes obras do Carballiño foi a Estación do Ferrocarril que, coa Veracruz, abría a un novo Carballiño... obra de equipo, coidando o deseño, a estética e cavilada para un futuro que non foi. Na actualidade nun lamentable estado

O SITIO ARQUEOLÓXICO DA PENA DOS ENAMORADOS
Análise das posibilidades arqueolóxicas do sitio da Pena dos Enamorados nunha revolta do rio Arenteiro, a carón de vellos muiños e da decemonónica fábrica de papel. Sitio relacionado con antigos cultos fecundativos que serán cristianizados

O CASTRO DE CAMEIXA REFERENTE NA ARQUEOLOXÍA GALEGA
A guerra civil española segou moitas inicativas que tentaban estudar as orixes de Galiza. As pescudas do arqueólogo López Cuevillas no Castro de Cameixa, Brués, remítennos ao orixe da cultura castrexa no sc. VI a C. en relación coa minería do ferro.

TERRA, AUGA, LUME E AIRE NO SAN XOAN DE ANTES
O panteismo ´céltico´ faise ben patenta na noite de San Xoán, a do solsticio que abre ao verán: danzas ao redor das fogueiras, cedo lavarse coa auga e as prantas, abrir as xanelas e airear a casa... pervivencia de ancestrais ritos de purificación

HISTORIAS E LENDAS ARREDOR DO PUZO DO LAGO, MASIDE
Introdución á importancia arqueolóxica e polo tanto cultural do Puzo do Lago, en Maside: explotación mineira aurífera de época romana, inundada ao cabo dos anos. Puzo sobre o que se tecen inspiradoras lendas en relación coa arrogancia e a avaricia

APUNTAMENTOS ARQUEOLÓXICOS SOBRE AS TERRAS DO CARBALLIÑO
Un xeito de encetar unha serie de artigos que siguen abaixo e que teñen como obxectivo furar no pasado, nas investigacións arqueolóxicas, nas lembranzas e nos contos do Carballiño,coa ansia de sensibilizar, enxergando como unhas cousas levan a outras

INTRODUCCIÓN
Información relacionada co lugar